Giáo dục

Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ

người buồn cảnh có vui đâu bao giờ

hướng dẫn

dựa vào câu thơ: người buồn cảnh có vui đâu bao giờ. hãy bình luận vài nét về nghệ thuật tả cảnh của nguyễn du.

Xem thêm: Hình ảnh người buồn cảnh có vui đâu bao giờ

bai số 1

một trong những yếu tố làm nên thành công cho kiệt tác “truyện kiều” của nguyễn du là bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc. Đại thi hào đã có hai câu thơ thật hay để khái quát về bút pháp nghệ thuật tài tình này:

“cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu

người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”…

(truyện kiều – nguyễn du)

ạt ến thành công tuyệt vời của thiên tài nguyễn du trong Bút phap này là tám câu thơ cuối trong đoạn trích kiều ở lầu ngưng bích

“buồn trông của bể chiều hôm

thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa?

buồn trông ngọn nước mới sa

hoa trôi man mác biết là về đâu?

buồn trông nội cỏ rầu rầu

chân mây mặt đất một màu xanh xanh

buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi“.

bản thân tên gọi của bút pháp đã hàm chứa phương thức biểu đạt “tả cảnh” nhưng “ngụ tình”. nghĩa hiển ngôn của câu chữ là tả thiên nhiên, cảnh vật nhưng qua đó nhà thơ muốn gửi gắm cái tình, cái ý cùa nhân vật trnh. như trong hai câu thơ dưới đây:

“cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu

người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”

nhà thơ đã khẳng định mối quan hệ mật thiết giữa cảnh và tình: cảnh theo tình, tình buồn cảnh cũng buồn theo. và như thế, bức tranh phong cảnh đã trở thành bức tranh tâm cảnh.

trong tám câu thơ cuối của đoạn trích kiều ở lầu ngưng bích, nguyễn du đã vận dụng thành công bút pháp tả cảnh ngụ ấtình.

cảnh được miêu tả theo kiểu tứ bình trong con mắt trông bốn bể và từ xa tới gần. cảnh đầu tiên mà kiều trông là cảnh cửa bể lúc chiều hôm:

“buồn trông cửa biển chiều hôm

thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa”…

không gian mênh mông rợn ngợp và thời gian khi chiều tà muôn thuở luôn gợi nỗi buồn trống vắng bơ vơ. giữa khung cảnh ấy cánh buồm “thấp thoáng” vô định hiện hữu như một ảo ảnh. hình ảnh cánh buồm dễ khiến ta liên tưởng đến những chuyến đò ngược xuôi về bến bờ của quê hương xứ sở. cảnh đã gợi trong lòng người tha hương nỗi nhớ buồn về cha mẹ, quê nhà cách xa, nỗi cô đơn và khát khao sum họp.

trên mặt nước mênh mông của chốn biển cả lênh đênh, canh hoa trôi man myc trên ngọn nước mới sa gợi trong lòng kiều nỗi buồn vền phận nnôi, khng bi sẽt, bết, bết, b :

Đang xem: Văn mẫu lớp 12: Nghị luận xã hội về vấn đề ô nhiễm môi trường (Dàn ý 24 Mẫu) Nghị luận về ô nhiễm môi trường

“buồn trông ngọn nước mới sa

hoa trôi man mác biết là về đâu “…

cảnh làm kiều xót xa cho duyên phận, số kiếp của mình. sau một cửa biển một cánh hoa giữa dòng nước là cảnh của một nội cỏ:

“buồn trông nội cỏ rầu rầu

chân mây mặt đất một màu xanh xanh”…

cả một nội cỏ trải ra mênh mông nhưng khac với cỏ trong ngày Thanh minh: “cỏ non xanh rợn chân trời” là sắc cỏ “rầu rầu” – một màu vàng ua gợi tới tới tới tới tới tới tớ Màu xanh nhàn nhạt trải dài từ mặt ất tới chân mây không phải là màu xanh của sự sống của hy vọng mà chỉi gợi nẻi chán ngán vì vì cuc sống vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị vị v . cảnh mờ mịt cũng giống như tương lai mờ mịt, thân phận nội cỏ hoa hèn của thuý kiều. và cuối cùng là cảnh con sóng nổi lên ầm ầm sau cơn gió:

“buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi”

tiếng sóng kêu như báo trước sóng gió dữ dội của cuộc đời hay cũng là tiếng kêu đau đớn của kiều đồng vọng vớn. kiều không chỉ buồn mà còn lo sợ, kinh hãi như ella đang đứng trước sóng gió, bão táp của cuộc đời sắp đổ xuống đầu nàng. cảnh được miêu tả từ xa đến gần, màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thanh từ tĩnh đến động. cảnh ngày một rõ hơn để diễn tả nỗi buồn từ man mác mông lung đến âu lo kinh sợ dồn đến bão táp nội tâm. thiên nhiên chân thực, sinh động nhưng mờ ảo bởi nó được nhìn theo quy luật “cảnh nào cảnh chẳng đeo sầu, ngƺờoồn”. và đó cũng là hiện thân, là tang vật của quá khứ khổ đau, hiện tại lẻ loi bất hạnh và báo hiệu một tương lai khủng khip. tất cả đều là hình ảnh về sự vô định, mong manh, vô vọng, sự trôi dạt, bế tắc.

bên cạnh những từ láy, từ tượng thanh, tượng hình đầy sức gợi, đoạn thơ còn thành công ở việc dùng điệp ngồn. Điệp ngữ này nguyễn du mượn trong ca dao:

“buồn trông with nhện giăng tơ…

buồn trông chênh chếch sao mai…”

buồn trông của biển chiều hôm

buồn trông ngọn nước mới sa

buồn trông nội cỏ dàu dàu

buổn trông gió cuốn mặt duềnh

“buồn trông” là nhìn xa mà trông ngóng một cái gì mơ hồ sẽ đến làm thay đổi hiện tại nhưng trông mà vô vọng. “BUồN TRôNG” COR CAI THảNG thốt lo âu, có cai xa lạ cup hút tầm nhìn, cả sự dựm cảm hãi hùng của người with gai lần ầu lạc bước giữa cuhc ờời. Điệp ngữ kết hợp với những hình ảnh ứng sau cùng các từ lay đã diễn tải nỗi buồn với nhiều sắc ộ khac nhau, trào dâng lớp lớp như nhữ nhữNg conng. Điệp ngữ tạo nên những vần bằng, gợi âm hưởng trầm buồn man mác, diễn tả nỗi buồn mênh mang sâu lắng, vô vọng đến vô. “buồn trông” trở thành điệp khúc của đoạn thơ cũng như điệp khúc của tâm trạng. bằng một gam màu nhạt và lạnh, nguyễn du đã vẽ lên một bộ tứ tứ tình tâm trạng hết sức độc đáo và xúc động. nguyễn du đã chọn cach thể hiện “tình trong cảnh ấy, cảnh trong tình này” thật ộc đao tạo nên đoạn thơ tuyệt Bút với search phap tả cảnh ngụ tình. <.

bút pháp tả cảnh ngụ tình là một bút pháp nghệ thuật tinh tế và đặc sắc. phải có sự đồng cảm đến tri âm tri kỉ với nhân vật trữ tình mới có thể đạt đến độ chín của bút pháp. và bởi vậy, với việc vận dụng thành công thủ pháp nghệ thuật này trong việc diễn tả tâm trạng “thúy kiều ở lầu ngưng bích” nguyễn du đã bộc lộ một tâm hồn nhạy cảm, đa đoan và một tâm hồn nhân ái đến tuyệt vời.

bai số 2

cảnh vật luôn hài hòa cùng tâm trạng con người, tâm trạng chúng ta vui thì thấy cảnh vui, tâm trạng thi thy cảnh buồn. sở dĩ có sự trái ngược như thế là do bởi tâm linh người ngắm cảnh. Một người trong lòng vui sướng thì thấy mọi thứ chung quanh ều có vẻ vui sướng, một người có tâm trạng buồn rầu thì lại thấy cảnh vật toàn làm choc mình buồn khhon khhon. bởi thế thi sĩ nguyễn du trong cuốn truyện kiều, đã viết:

“người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”

nói đến lối văn tả cảnh, ta phải công nhận rằng trong truyện kiều đã có một nghệ thuật siêu việt. Mỗi cảnh tac giả nêu lên ều fo ảnh hưởng ến tâm trạng của người ngắm cảnh, nhất là tâm trạng vui buồn của with người đa sầu đa cảm là nàng kiều. khi gia đình còn trong thời phong phú, chưa gặp cơn gia biến, chị em kiều đi thanh minh trong một tiết xuân. trong cảnh xuân ai cũng say sưa với cảnh vật, nhất là chị em kiều đang độ thanh xuân, lòng tràn đầy nhựa sống yêu đương. ta thấy nguyễn du tả cảnh vật qua tâm hồn hai nàng:

“cỏ non xanh tận chân trời

cành lê trắng điểm một vài bông hoa ”

cái cảnh cỏ xanh, hoa trắng, phải chăng phản ánh lòng sung sướng hân hoan của người trong cảnh. sau khi đi hội Đạp thanh về, nàng kiều nghĩ tới Đạm tiên, thương cho người con gái tài hoa bạc mệnh và để sửa soạn cho giấc thcó>

“nàng từ trở gót trướng hoa

mặt trời gác núi, chiêng đà thu không

gương nga chênh chếch dòm song,

Đang xem: Đề cương ôn tập học kì 1 môn Ngữ văn 10

vàng reo ánh nước, cây lồng bong sân. ”

cảnh đó đẹp lắm, cái cảnh mặt trời sắp lặn, trăng thượng tuần đã lơ lửng trên trời. xa xa tiếng chiêng thu không văng vẳng làm cho người ngắm cảnh đã buồn lại càng buồn thêm, một nỗi buồn nhẹ nhàng, phảng phất không cái buồn như ở trong ánh nước phát ra, lại như ở trong bóng cây đổ xuống, thật là nỗi buồn vô cớ. khi she đã bán mình chuộc tội cho cha of her, kiều ở lầu ngưng bích buồn tủi và lo cho số phận mình:

“buồn trông cửa bể chiều hôm,

thuyền ai thấp thoáng cánh buồm xa xa.

buồn trông ngọn nước mới sa,

hoa trôi man mác biết là về đâu”

with Thuyền ược Miêu tả ở đây đang bập bênh trên ngọn sone ngoài khơi, biết đu là bến bờ, lại ví thn mình như canh hoa trôi biết bao gi ờ miỏ mi mi

cảnh buồn này đã ăn sâu vào trong thâm tâm của thúy kiều. khi kiều nhớ nhà, nhớ cha mẹ, khung cảnh xung quanh lại toát một màu riêng, một cảnh tượng riêng:

“rừng jue từng chiếc chen hồng,

nghe chim như nhắc tấm lòng thần hôn ”

cảnh rừng thu, lá xanh chen lá vàng và tiếng chim buồn bã mênh mang là cảnh nổi lên rõ rệt khi người ta buồn rầu nhớ nhà.

ến khi lấy từ hải, đãc chỗ nương thn, tạm ược yên ấm phần thể xác, nàng nghĩ ến nhà, ến cha mẹ, cảnh ược tả lên vẻ tiêu ều xơ x ơ

“rêu xanh chẳng vẻ dấu giầy

cỏ non hơn thước, liễu gày vài phân

Đoái trông muôn dặm tử phần”

thật là cảnh với tình bao giờ cũng đi đôi với nhau, cảnh dựa vào tình, tình làm hậu thuẫn cho cảnh. Tóm lại nGhệ Thuật tả cảnh của nguyễn du trong truyện kiều rất chủ quan, chủ quan vềi bối cảnh, chủ quan về màu sắc… thêm vào đó tac giả đ đ đng

một nGhệ Thuật tả cảnh hoàn toàn khách quan sẽ làm cho cảnh nhạt nhẽo vô vị, dù có lòe loẹt ến đu chăng nữa cũng không fo ảnh hưởng ménh liệt ết ết ết ết ết ết một nghệ thuật khách quan sẽ không làm cho người đọc liên tưởng được cảnh bên ngoài và tình bên trong. vậy không thể có nghệ thuật hoàn toàn khách quan được.

nguyễn du đã thành công trong khi dùng nghệ thuật tả cảnh hoàn toàn chủ quan. phải chăng vì thế mà tác phẩm truyện kiều giá trị lên gấp bội. Tâm trạng kiều lúc đó tơi bời trăm ngả, chẳng khac gì with Thuyền đang bập b êp b êp b đp b đp bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bập bậ nhìn cảnh mà hóa tâm trạng, từ tâm trạng mà nhìn ra cảnh, đó là cái tài trong nghệ thuật tả cảnh của nguyễn du.

vì tâm trạng nàng kiều lúc nào cũng buồn, nên khi có dịp ngắm cảnh vật, mọi cảnh vật xung quanh đối với nang đûu buồn. cảnh buồn này đã ăn sâu vào trong thâm tâm của thúy kiều. khi kiều nhớ nhà, nhớ cha mẹ, khung cảnh xung quanh lại toát một màu riêng, một cảnh tượng riêng:

“rừng jue từng chiếc chen hồng,

nghe chim như nhắc tấm lòng thần hôn ”

cảnh rừng thu, lá xanh chen lá vàng và tiếng chim buồn bã mênh mang là cảnh nổi lên rõ rệt khi người ta buồn rầu nhớ nhà.

kể cả ến khi đã về sống với từ hải, đãc chỗ nương thân, tạm ược yên ấm phần thể xác, nàng nghĩ ến nhà, ến cha mẹ, nàng lạn và cảnh ềc đc. :

“rêu xanh chẳng vẻ dấu giầy

cỏ non hơn thước, liễu gày vài phân

Đoái trông muôn dặm tử phần”

trong cảnh ẩn chứa cái tình, trong cái tình có can, cảnh với tình bao giờ cũng đi đôi với nhau, cảnh dựa vào tình, tình luh cành Tóm lại nGhệ Thuật tả cảnh của nguyễn du trong truyện kiều rất chủ quan, chủ quan vềi bối cảnh, chủ quan về màu sắc… thêm vào đó tac giả đ đ đng

một nGhệ Thuật tả cảnh hoàn toàn khách quan sẽ làm cho cảnh nhạt nhẽo vô vị, dù có lòe loẹt ến đu chăng nữa cũng không fo ảnh hưởng ménh liệt ết ết ết ết ết ết một nghệ thuật khách quan sẽ không làm cho người đọc liên tưởng được cảnh bên ngoài và tình bên trong. vậy không thể có nghệ thuật hoàn toàn khách quan được. nguyễn du đã thành công trong khi dùng nghệ thuật tả cảnh hoàn toàn chủ quan. phải chăng vì thế mà tác phẩm truyện kiều giá trị lên gấp bội.

búp pháp tả cảnh ngụ tình là búp pháp nghệ thuật tinh tế và đặc sắc. nguyễn du đã có sự nhập tâm vào nhân vật, ồng cảm với nỗi đau và mất már của nhân vật mới có cr tể miêu tả cảnh sắc tuyệt ẹp nhưng lại mang âm h. với nghệ thuật tả cảnh để diễn tả tâm trạng nhân vật nguyễn du đã thể hiện cái tài và cái tâm cao thượng trong sáng củpa>

theo hoctotnguvan.vn

Tham khảo: Kịch bản phút sinh hoạt truyền thống Đội hay nhất (5 mẫu) Mẫu chương trình sinh hoạt truyền thống Đội nhân ngày 15/10

Related Articles

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button